Skip to Content

Paaʹrti cõggmõš

Paaʹrti cõggmõš miârkkšââvv tååimaid, kooivuiʹm kååitat uuʹcceed paaʹrti tuõđlaaǥǥanvuõđ da rääʹjted tõi seuʹrrjõõzzid. Juõʹǩǩ meerlast lij õõlǥtemvuõtt ââʹnned huõl jiijjâs da pirrõõzzâs staanvuõđâst

  • Jääʹǩǩet peälštemlääʹjj õõlǥtõõzzid: tääʹrǩesvuõtt, vaarčõsvuõtt tool da vaarlaž aunnsi ǩiõttʼtõõllmest.
  • Tääʹrǩest puâllvaarteeʹjid da čackkeeʹjid mieʹrrkõõski.
  • Ââʹn huõl truubačiistmõõžžâst da liâdggaparaatti staaʹnes ââʹnnmest.
  • Iʹlmmet vaarrvuõʹjjin jieʹttnââmra 112.
  • Vuässõõđ staanvuõttškooultõõzzid da seuʹrre peälštemstroiʹttel saaǥǥtummuž.

Peälštemstroiʹttel taʹrjjee vuäʹpstummuž, škooultõõzz da vuåppmõõžž, mâʹte puâlltäʹrǩstummšid, kooivuiʹm ainsmââʹttet rajlmi da toiʹmmjummuž staanvuõđ.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Peälštemtoiʹmmjummuš

Peälštemtoiʹmmjummuš lij ǩirrsallaš toiʹmmjummuš, koon täävtõssân lie peälšted oummuid, suejjeed jällmõõžž da pirrõõzz di rääʹjted skääđaid päʹrttvuõʹjjin.

Toiʹmmjummuš päʹrttvueʹjjest

  1. Soiʹtte 112 tâʹlles.
  2. Peälašt vaarâst leʹddi oummuid, jõs vuäitak tuejjeed tõn staanlânji.
  3. Vaarât jeärrsid da ohjjâd staaʹnes voudda.
  4. Čackkâd puâllʼješkuättam sââʹj, jõs vueiʹtlvaž.
  5. Vuäʹppest peälšteeʹjid pääiʹǩ ool.

Peälštemtoiʹmmjummuš âânn seʹst jm. puâllmõõžžid, jååttlõkpaaʹrtid, kemikaalpaaʹrtid, luâttkatastroofid di jieʹllʼji peälštummuž. Peälštemtoiʹmmjummuž jååʹđtummuš šâdd pueʹrrvââjjamvuuʹdi pääiʹǩ, da taarb mieʹldd väʹlddkååddlânji.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Vaʹrrjõõttmõš da narodsuõjjlummuš

Vaʹrrjõõttmõš miârkkšââvv oudlkâsttmõõžž da valmštõõttmõõžž heâmmõsvuõʹjjid da pannšam åårrmõõžžid, mâʹte liâdggpuåtklmid, šuârmaid, pandemiaid leʹbe konfliiktid, koin ââʹnet viiʹrjid.

Dommtääl vaʹrrjõõttâmvuäʹppõõzz

  • Ââʹn dommväär ääiʹjtääʹzzest: porrmõõžž, čääʹcc, talkkâz, pättrivuiʹm toiʹmmjeei radio, kårmmanläämpa.
  • Toobd ââldmõs narodsuej da tõn ââʹnnemvuäʹppõõzzid.
  • Seuʹrre veʹrǧǧneǩteâđtõõzzid (Yle Radio Suomi, 112-suåvldõs).
  • Valmštõõđ evakuâʹsttma: noor mieʹldd taarblaž äʹššǩiiʹrjid da tarbbšid.

Narodsuõjjlummuš

  • Narodsuej suejjee paccõõzzin, šuõnstõõzzâst da leezztõõzzin.
  • Suej lie mieʹrǩǩuum ââʹliǩ koolmõõǥǥin oranss vuâđ âʹlnn.
  • Raajâlm vuäʹmsteei vaʹsttad narodsuej kuddân âânnmõõžžâst – tõt âlgg leeʹd ââʹnnemvaalmâš 72 čiâss seʹst.

Peälštemstroiʹttel tuärjjee kooʹddid vaalmâšvuõttplaanummšest da taʹrjjee vuäʹppõõzzid jiõččtååimlaž vaʹrrjõõttmõʹšše.

Soiʹtte 112!

Soiʹtte jieʹttnââmra 112 pâi, ko jiõgg, tiõrvâsvuõtt, jällmõš leʹbe pirrõs lie vaar vueʹlnn leʹbe vaarâst – teʹl še, ko eppõõlak, što nääiʹt lij.

Tååim nääiʹt:

  1. Soiʹtte jiõčč, jõs vuäitak – toobdak vueʹjj pueʹrmõsân.
  2. Mušttâl, mii lij šõddâm.
  3. Mušttâl tääʹrǩes addrõõzz da kååʹdd.
  4. Vaʹstted kõõččmõõžžid – tõk jie äjjnââʹtt vieʹǩǩ puättmõõžž.
  5. Jääʹǩǩet uvddum vuäʹppõõzzid.
  6. Jõõsk teʹlfonsååit eman, ko vuäǯǯak tõõzz lååʹv.

Muuʹšt: Jeäʹl soiʹtte jieʹttnââmra ǩirrsâʹttem aaʹššin, mâʹte liâdggpuåtklmin leʹbe teâđstõõllmõõžžin.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Pueʹllemvueʹǩǩ da alggčackkummuš

Ko puâll

  1. Peälašt oummuid vaarâst.
  2. Vaarât jeärrsid da ohjjâd noorõõttâmpäikka.
  3. Čackkâd alggčackkeeʹjin leʹbe čackkeemväärjain, jõs tõt lij staani.
  4. Rääʹjet puâllmõõžž kääʹtteeʹl uusid da ikknid.
  5. Soiʹtte vieʹǩǩ nââmrest 112.
  6. Vuäʹppest peälšteeʹjid pääiʹǩ ool.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi.

Alggčackkeemvuäʹppõõzz

  • Pueiʹddpuâll: tuškkâl looʹǩǩin leʹbe čacǩǩeemväärjain.
  • Liâdggaparattpuâll: pååđat tõpseeʹl, čackkâd čackkeemväärjain.
  • Pihttâz puâllʼje: ruʹvvjõõđ leʹbe tuškkâl čackkeemväärjain.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Vaarteei, truubačiistmõš, liâdggpuåtkâlm

Puâllvaarteei

  • Vaarteei lie pääkkla pukin azlmin.
  • 1.1.2026 rääʹjest vaʹstteemvuõtt serddai raajâlm vuäʹmsteeja.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi.

Truubačiistmõš

  • Mieʹrrkõõski šõddi truubačiistmõš câgg puâllmõõžžid.
  • Tääʹrǩest tuu vuuʹd peälštemstroiʹttel vuäʹppõõzzid.

Ko lij liâdggpuåtkâlm

  • Jeäʹl soiʹtte jieʹttnââmra.
  • Ââʹn pättrivuiʹm toiʹmmjeei čuõvid.
  • Vaʹrre čääʹʒʒ da porrmõõžž.
  • Pii pakkneei aparaatti liâdggrääuʹnj ǩidd.
  • Vuäǯǯak lââʹssteâđ addrõõzzâst https://sahkokatkokartta.fi/ ouddm. teʹlfoonin. 
  • Seuʹrre veʹrǧǧneǩteâđtõõzzid (Yle Radio Suomi, 112-suåvldõs).

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi.

Tolltuâj da äävtoll

Tolltuâj

  • Tolltuâj (ouddm. hiʹccjummuš, juuǥǥtummuš) õõlǥte tolltuâjjškooultõõzz da lååʹv.
  • Tueʹjjed tolltuâjjplaan da ainsmââʹtt alggčacǩǩeemneävvaid.

Äävtoll

  • Toll, ǩeârddââʹnnemgrill da reʹssǩiʹtti lie äävtoll.
  • Äävtool piijjmõš õõlǥat mäddvuäʹmsteei lååʹv.
  • Kuõrbbvaartõõzz ääiʹj äävtoll lij pâi ǩiõlddum.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Kriis- da vuäʹpstemkääzzkõõzz

Kriisveäʹǩǩ lij vuäǯǯamnalla ouddmiârkkân

  • Krootai jäämmʼmõš
  • Viõkkväʹlddvueʹǩǩ
  • Puâllmõš leʹbe jeeʹres traumaattlaž šõddmõš

Tääʹrǩmõs õhttvuõtt-teâđ

  •  Mieli rõ kriisteʹlfon: 092 525 0111 (24/7)
  • Ceerkav kääzzkõʹstti teʹlfon: 040 022 1180 (čiâss 18–24)
  • Naisten Linja: 080 002 400 (vu–pi čiâss 16–20)
  • Peäʹnecvuäʹpstummuš: 080 090 045 (24/7)

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi

Heäʹrvvrakeeʹtti pääččamvuäʹppõõzz

Soovšum heäʹrvvrakeeʹtti pääččamääiʹj

  • Ođđeeʹǩǩ: 31.12. čiâss 18.00 – 1.1. čiâss 02
  • Venetsiala: påʹrǧǧmannu mââimõs neäʹttel-lopp (vuʹvddmeâldla vuäʹppõõzz)

Jeeʹres aaiʹji

  • Tueʹjjed iʹlmmtõõzz peälštemstroiʹttla uuʹccmõsân 5 suutk ouddâl.
  • Heäʹrvvrakeeʹtti pääččamčuäjtõs õõlǥat iʹlmmtõõzz še pååʹlsa.

Looǥǥ lââʹzz: pelastustoimi.fi.

Staanvuõttvuäʹppõõzz

  • Ââʹn suejjooʹšǩid.
  • Jeäʹl ââʹn alkohool vaaiktõõzz vuâllsiʹžžen.
  • Ainsmââʹtt suejjkõõskid (uuʹccmõsân 15 m rajlmin).
  • Jeäʹl pääjj heäʹrvvrakeeʹttid ålgglehteeʹrin leʹbe ǩiõččji jooukâst.
  • Čiist da noor tuu rooskid.