Skip to Content

Piäluštemtooimâ pargoh já keevâtliih toimâmravvuuh.

Luhottesvuođâi estâlem

Luhottesvuođâi estâlem uáivild tooimâid, moiguin lii viggâmuššân kepidiđ luhottesvuođâi tuođânálásâšvuođâ já raijiđ toi čuávumušâid. Jyehi aalmugjesânist lii kenigâsvuotâ anneeđ huolâ jieijâs já pirrâsis torvolâšvuođâst.

  • Nuávdit piäluštemlaavâ kenigâsvuođâid: huolâlâšvuotâ, tuulâ já varâlij amnâsij várugâs kieđâvuššâm.
  • Täärhist puálularmâdeijeid já časkâdeijeid merikoskâsávt.
  • Ane huolâ ruottiimist já šleđgâpiergâsij torvolii kevttimist.
  • Almoot varâtiileest etinumerân 112.
  • Uásálist torvolâšvuotâškovliimáid já čuávu piäluštemlájádâs viestâdem.

Piäluštemlájádâsah fäälih ravvim, škovlim já kocceem, tego puálutäärhistmijd, moh visásmitteh, et rakânâsah já tooimah láá torvoliih.

Loe las: pelastustoimi.fi

Piäluštemtoimâ

Piäluštemtoimâ lii huápulâš toimâm, mon ulmen lii piäluštiđ ulmuid, suoijiđ omâduv já pirrâs sehe raijiđ vahâgijd luhottesvuotâtiilijn.

Toimâm luhottesvuotâtiileest

  1. Suáiti 112 tállân.
  2. Piälušt vaarâst leijee ulmuid, jis puávtáh porgâđ tom torvolávt.
  3. Váárut iärásijd já stivrii torvolii sajan.
  4. Časkâd älgee puálu, jis máhđulâš.
  5. Uáppist piäluštempargovievâ sajan.

Piäluštemtoimâ luávdá il. tullâpuáluid, jotolâhpaartijd, kemikalluhottesvuođâid, luándukatastrofijd já ellei piäluštem. Piäluštemtooimâ jođettem tábáhtuvá pyereestvaijeemkuávlui piäluštemlájádâsâi peht, já táárbu mield väldikodálávt.

Loe las: pelastustoimi.fi.

Rahttâttâm já aalmugsuojâlem

Rahttâttâm uáivild munedistem já rahttâttâm hemâdâs- já spiehâstâhtiilij vuástá, tego šleđgâpođháid, pandemiaid tâi viärjuiguin tábáhtuvvee konfliktáid.

Päikkituálui rahttâttâmravvuuh

  • Toolâ pääihi etitilevuárhá oornigist: purrâmâš, čääci, talkkâseh, patteráin tuáimee radio, lummâlamppu.
  • Tuubdâ jieijâd aldemuu aalmugsyeje já ton kevttimravvuid.
  • Čuávu virgeomâhâštiäđáttâsâid (Yle Radio Suomi, 112-heiviittâs).
  • Rahttât evakuistmân: pakkaa tarbâšum äššikiirjijd já tarbâšijd

Aalmugsuojâlem

  • Aalmugsyejeh syeijejeh pávkkáámij, suonjârdem já sorduumij vuástá.
  • Syejeh láá merkkejum čuovjis kulmâháin ooraans vuáđust.
  • Rakânâs omâsteijee västid aalmugsyeje tipšomist – tot kalga leđe vaalmâš kiävtun 72 tiijme siste.

Piäluštemlájádâsah tuárjuh kieldâid valmâšvuotâvuáváámist já fäälih ravvuid jiešráđálii rahttâttâm várás.

Suáiti 112!

Suáiti etinumerân 112 ain, ko jieggâ, tiervâsvuotâ, omâdâh tâi piirâs lii uhkevuálásâžžân tâi vaarâst – meid talle, ko epidah et návt lii.

Tooimâ návt:

  1. Suáiti jieš, jis puávtáh – tun tuubdah tile pyeremusávt.
  2. Muštâl, mii lii tábáhtum.
  3. Muštâl tärhis čujottâs já kieldâ.
  4. Västid koččâmuššáid – toh iä ääjit iše puáttim.
  5. Nuávdit adelum ravvuid.
  6. Jooskâ suáitu eskin talle, ko finniih toos love. 

Mušte: Ele suáiti etinumerân huáputtes aašij keežild, tego šleđgâpoođhâi tiet tâi tiäđustâllâm keežild.

Loe las: pelastustoimi.fi

Tullâpuálutile já algâčaskâdem

Ko tullâpuálu tábáhtuvá

  1. Piälušt ulmuid vaarâst.
  2. Váárut iärásijd já stivrii čokkânemsajan.
  3. Časkâd algâčaskâdeijein tâi lovduin, jis torvolâš.
  4. Raijii puálu toppâmáin uuvsâid já laasâid.
  5. Larmâd iše numerist 112.
  6. Uáppist piälušteijeid pääihi oolâ.

Loe las: pelastustoimi.fi.

Algâčaskâdemravvuuh

  • Vuojâpuálu: časkâd luhhijn tâi lovduin.
  • Šleđgâpiergâspuálu: luovvii čuoggiistuv, časkâd lovduin.
  • Pihtâseh cokkâneh: vierriittâl tâi časkâd lovduin. 

Loe las: pelastustoimi.fi

Larmâdempiergâseh, ruottim, šleđgâpoođhah

Puálularmâdeijeeh

  • Larmâdeijeeh láá páguliih puoh aassâmviäsuin.
  • 1.1.2026 rääjist ovdâsvástádâs sirdoo rakânâs omâsteijei. 

Loe las: pelastustoimi.fi.

Ruottim

  • Merikoskâsâš ruottim estâl tullâpuáluid.
  • Täärhist jieijâd kuávlu piäluštemlájádâs ravvuid.

Šleđgâpoođhâ ääigi

  • Ele suáiti etinumerân.
  • Keevti patterijguin tuáimee čuovâid.
  • Väärrid čääsi já purrâmâš.
  • Potkii virde kummoo piergâsijn.
  • Tun finniih lasetiäđuid čujottâsâst https://sahkokatkokartta.fi/ om. puhelimáin. 
  • Čuávu virgeomâhâštiäđáttâsâid (Yle Radio Suomi, 112-heiviittâs). 

Loe las: pelastustoimi.fi.

Tullâpargoh já ávustullâ

Tullâpargoh

  • Tullâpargoh (om. meetaal hiccam tâi juvâttem) väätih tullâpargoškovlim já love.
  • Räähti tullâpargovuávám já visásmit algâčaskâdempiergâsijd. 

Ávustullâ

  • Sajostullâ, kerdikiävttugrilli já rissevuošân lohhojeh ávustullân.
  • Ávustuulâ cokkiittem váátá eennâmomâsteijee love.
  • Meccipuáluváruttâs ääigi ávustullâ lii ain kieldum.

Loe las: pelastustoimi.fi

Kriisâ- já ravvimpalvâlusah

Krisâiše lii finnimnáál ovdâmerkkân

  • Fakkâ jäämmim
  • Viehâvälditile
  • Tullâpuálu tâi mottoom eres traumatlâš tábáhtume

Tehálumoseh ohtâvuotâtiäđuh

  • MIELI ry krisâpuhelin: 09 2525 0111 (24/7)
  • Kirho palvâleijee puhelin: 0400 22 11 80 (tme 18–24)
  • Nisonij linje: 0800 02 400 (vuo–vás tme 16–20)
  • Uáivádâsravvim: 0800 900 45 (24/7) 

Loe las: pelastustoimi.fi

Ávupačâlemravvuuh

Lováliih ávupačâlemääigih

  • Uđđâihe: 31.12. tme 18.00 – 1.1. tme 02
  • Venetsialiih: porgemáánu majemuš oholoppâ (kuávlukuáhtásiih ravvuuh)

Eres aaigij

  • Almoot piäluštemlájádâsân ucemustáá 5 pirrâmpeeivi ovdil.
  • Ávupačâlemčááitus váátá almottâs meid poolisân

Loe las: pelastustoimi.fi.

Torvolâšvuotâravvuuh

  1. Keevti syejilaasâid.
  2. le keevti, jis lah alkohol vaiguttâs vuálásâžžân.
  3. Visásmit syejimaađhijd (ucemustáá 15 m rakânâsâin).
  4. Ele pääji ávurakettijd luptâstuvâin tâi ulmui juávhust.
  5. Čurgii luodâidâd.